สาเหตุแห่งความล้มเหลวของการปฏิรูปการเมือง ครั้งที่ ๒

สาเหตุแห่งความล้มเหลวของการปฏิรูปการเมือง ครั้งที่ ๒
โดย ศ. ดร. อมร จันทรสมบูรณ์
http://www.pub-law.net/publaw/View.asp?publawIDs=1124

คณะปฏิรูปการปกครองฯได้อ้างเหตุเพื่อทำการรัฐประหารว่า รัฐบาลเดิม ได้ก่อให้เกิดความแตกแยกในสังคม ฯลฯ แต่กระบวนการร่างรัฐธรรมนูญ(และองค์กรยกร่างรัฐธรรมนูญ)ที่คณะปฏิรูปการปกครองฯ ได้กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๔๙) ก็ดูเหมือนว่า ได้ก่อให้เกิดความแตกแยกไม่น้อยไปกว่ากัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความแตกแยกในการเขียนรัฐธรรมนูญ ที่จะให้ระบุศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติ (ม็อบผ้าเหลือง) และแน่นอนว่า ไม่ว่า คณะปฏิรูปการปกครองฯ (คมช.และรัฐบาล ในปัจจุบัน)จะโอนอ่อนหรือไม่โอนอ่อนผ่อนตามการเรียกร้อง แต่ “ผล” ที่จะตามมาในอนาคตจะไปไกลกว่านี้ และผู้เขียนเห็นว่า เหตุการณ์เหล่านี้เป็นความรับผิดชอบของ “คณะปฏิรูปการปกครองฯ” เพราะคณะปฏิรูปการปกครอง ฯ เป็นผู้ที่กำหนดวิธีการ(กระบวนการ)ร่างรัฐธรรมนูญเช่นนี้ขึ้นเอง และไม่ใช่ความรับผิด(ชอบ)ของสภาร่างรัฐธรรมนูญหรือของสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญคนใด ที่ต่างก็ทำหน้าที่ตามพฤติกรรม(ทางสังคมวิทยา)และตามความรู้ที่มีอยู่โดยปกติของตน

ก่อนที่จะจัดให้มีการออกเสียงประชามติในปลายปีนี้(พ.ศ. ๒๕๕๐) ซึ่งขณะนี้ (เดือนกรกฎาคม) ปรากฎว่า ได้มีกลุ่มมวลชนบางกลุ่ม ออกมารณรงค์ต่อต้าน ร่างรัฐธรรมนูญ ของสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ที่ผ่านความเห็นชอบของสภาร่างฯ เมื่อวันที่ ๖ กรกฎาคม) และทางฝ่ายที่สนับสนุน ร่างรัฐธรรมนูญดังกล่าว รวมทั้งบุคคลในรัฐบาล และในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ ก็ได้ออกมาขอร้องให้ประชาชนที่จะมาออกสียงประชามติว่า ขอให้ออกเสียงรับร่างรัฐธรรมนูญนี้ไปก่อน ถ้าหากไม่พอใจอย่างใด ก็ขอให้ไปแก้ไขรัฐธรรมนูญในภายหลัง (?)

ผู้เขียนไม่คิดว่า การขอร้องนี้เป็นการขอร้อง ที่อยู่บนพื้นฐานของการมีเหตุผล เพราะในขณะที่อยู่ในระหว่างการรัฐประหาร และผู้ที่ทำการรัฐประหารยังมีอำนาจรัฐอย่างบริบูรณ์ ซึ่งจะกำหนดรูปแบบของ “องค์กรยกร่างรัฐธรรมนูญ”อย่างไรก็ได้ ยังไม่สามารถเขียนรัฐธรรมนูญ(ที่ดี)ได้ ดังนั้น เราคงคาดหวังไม่ได้ กับการแก้ไขรัฐธรรมนูญในอนาคต

“ปัญหา” ที่รอคนไทยอยู่ข้างหน้าดูจะไม่สิ้นสุด เพราะเราไม่อาจทราบได้ว่า “ฝ่ายใด”จะเข้ามาเป็นรัฐบาล และจะเข้ามาแก้ “รัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ พ.ศ. ๒๕๕๐”อย่างไร และจะแก้รัฐธรรมนูญเพื่อประโยชน์ของใครหรือของกลุ่มใด ; ในเดือนกันยายน ๒๕๔๙ที่ผ่านมา เรา(รวมทั้งตัวผู้เขียน)ยอมรับให้มีการรัฐประหารโดย “คณะปฏิรูปการปกครองฯ” ก็เพราะหวังว่า จะได้มาปฏิรูปการเมืองให้คนไทย แต่ปรากฎว่า คณะปฏิรูปการปกครองฯ ทำได้ดีที่สุด ก็คือ การมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เพื่อที่จะได้แก้ต่อไป (?) ; ถ้าหากเป็นเช่นนี้แล้ว เราทำการปฏิวัติหรือรัฐประหารมาเพื่ออะไร

“ปัญหา”ข้างหน้า คงเป็นปัญหาของคนไทย (ผู้ที่มีสิทธิออกเสียง) ที่จะออกมาออกเสียงลงประชามติว่า จะให้ความเห็นชอบในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ แต่สำหรับผู้เขียน(ในฐานะที่นักวิชาการ) ผู้เขียนไม่ได้สนใจว่า (ร่าง)รัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะผ่านหรือไม่ผ่านความเห็นชอบในการออกเสียงประชามติหรือไม่ แต่ ผู้เขียนสนใจว่า ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะปฏิรูปการเมือง ทำให้รัฐบาลมีเสถียรถาพโดยไม่ มีการผูกขาดอำนาจ อันเป็นสาเหตุของการคอร์รัปชั่น และจะป้องกันวิกฤติการณ์ทางการเมืองไม่ให้เกิดขึ้นอีกในอนาคต ได้หรือไม่